BAĞIN GÜCÜ: AYRILMA KORKUSUYLA BAŞ ETMEK

Bazı çocuklar için ebeveynlerinden ayrılmak dünyadaki en zor şey olabilir. Kreşe başlamak, okulun ilk günü ya da sadece birkaç saatliğine bir akrabaya bırakılmak… Her ayrılık, gözyaşı ve kaygıyla dolu bir deneyim haline gelir. Eğer bu ayrılık kaygısı yaşla birlikte azalmıyor ve çocuğun günlük işlevselliğini etkiliyorsa, burada “Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu (AAB)”ndan söz etmemiz gerekebilir.

Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu Nedir?

DSM-5’e göre, Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu; çocuğun bağlandığı kişiden (genellikle bir ebeveynden) ayrılacağı düşüncesiyle ya da ayrılık durumunda yaşadığı aşırı, gelişim düzeyine uygun olmayan korku ve kaygılarla tanımlanır. Bu kaygı en az 4 hafta sürer ve çocuğun sosyal, akademik ya da ailevi işlevselliğini bozar.
Yaş aralığı: Genellikle 3-12 yaş arasında başlar, ancak ergenlikte de görülebilir.

DSM-5 Tanı Kriterleri:

– Ayrılmayla ilgili tekrarlayan aşırı kaygı
– Ayrılma beklentisiyle yoğun endişe yaşama
– Ayrılma durumunda başına kötü bir şey geleceğine dair korkular (örneğin, ebeveynin öleceği)
– Yalnız kalmaya ya da yalnız uyumaya direnç gösterme
– Ayrılma korkusuyla okula gitmeyi reddetme
– Kabuslar (ayrılma temalı)
– Ayrılık anında fiziksel belirtiler (karın ağrısı, mide bulantısı)

Nedenleri

– Ebeveynin aşırı koruyucu tutumu
– Travmatik yaşam olayları (boşanma, hastalık, kayıp vb.)
– Ailede anksiyete bozukluğu öyküsü
– Bağlanma problemleri (güvensiz bağlanma stilleri)

Psikoterapide Neler Yapılır?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Çocuğun ayrılık hakkındaki düşüncelerini tanımasına, bu düşüncelerle başa çıkmasına ve davranışlarını yeniden yapılandırmasına yardımcı olur.
Maruz bırakma çalışmaları: Kademeli olarak ayrılık durumlarına maruz kalınarak çocuğun bu duruma toleransı arttırılır.
Oyun terapisi: Özellikle küçük yaş grubu çocuklar için duygularını ifade etmede güvenli bir alan sağlar.
Ebeveyn danışmanlığı: Ebeveynin aşırı koruyucu veya kaygılı tutumlarının düzenlenmesi hedeflenir.

Ebeveynlere Öneriler

Tutarlı olun. Ayrılık zamanlarında kararlı ve güven verici olun. “Kaçamak gitmeler” çocuğun kaygısını artırır.
Ritüeller oluşturun. Vedalaşma için kısa ve rutin bir cümle ya da hareket belirleyin (“Seni seviyorum, çıkınca görüşürüz” gibi).
Kaygısını küçümsemeyin. “Abartıyorsun” demek yerine, duygusunu anlayın: “Şu an üzgünsün çünkü ayrılmak zor geliyor, bunu anlıyorum.”
Ayrılık öncesi minik ayrılıklar yaşatın. Kısa süreli ayrılıklarla çocuğun toleransı artırılabilir.
Kendinize de iyi bakın. Unutmayın, ebeveyn kaygısı çocuğa doğrudan geçer.

Sonuç

Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu, çocuğun iç dünyasında yaşadığı güçlü bir bağlanma krizidir. Ancak doğru psikoterapi desteğiyle hem çocuk hem de ailesi bu zorlu süreci sağlıklı bir şekilde atlatabilir. Bağ, kopmak için değil, güçlenerek özgürleşmek içindir.

Kliniğimizde, ayrılma anksiyetesi bozukluğu tanısı almış çocuklar için yaşlarına uygun, bilimsel temellere dayanan bireysel ve aile odaklı terapötik çözümler sunmaktayız. Randevu ve değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

– American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).
– Ehrenreich-May, J., & Albano, A. M. (2007). CBT for childhood anxiety and related disorders.
– Silverman, W. K., & Field, A. P. (2011). Anxiety disorders in children and adolescents.