GÜNÜMÜZDE RUH SAĞLIĞI

Günümüzde teknolojinin ilerlemesi ile bulunduğumuz yerden veriye ulaşmak ve insanlarla haberleşmek son derece kolaylaşmıştır. Ancak bu kolaylık birçok dezavantajı da yanında getirmektedir. İnsanların yüz yüze çok az vakit geçirmesi iletişim becerilerinin gelişmesinin önünde engel oluşturmaktadır. İletişim becerileri gelişmediğinde kişi, ailesi ve diğer insanlarla sağlıklı ilişki kuramamakta, problem çözme kabiliyetleri azalmakta, stresle baş etmekte güçlükler yaşamakta, giderek hayatındaki insan sayısı ve bu insanları ile kurduğu ilişkilerin nitelikleri düşmekte, yalnızlaşmakta ve kişinin sosyal destek sistemi zayıflamaktadır.

İnsan bilindiği üzere sosyal bir varlıktır ve hayatının birçok döneminde diğer insanların yanında olmasına ve desteğine ihtiyaç duymaktadır. Yalnızlaşan insan bu ihtiyaçlarını hayatın doğal akışında alışıldık yollarla karşılayamamaya başlar. Günümüzde bazı ülkelerde doğum günleri gibi kutlamalar veya cenaze gibi törenler için katılımcı kiralanmaya başlanması bundandır. Yalnızlaşma ruh sağlığında birçok soruna yol açarken insanı farklı stratejiler geliştirmeye de iter. Özellikle çocukluk çağında başlayan iletişim güçlükleri ve yalnızlık ‘sosyal kaygı bozukluğu’ dediğimiz bir rahatsızlığa zemin hazırlayabilmektedir. Sosyal kaygı bozukluğunda kişi her an diğer insanlar tarafından eleştirilecekmiş gibi bir endişe taşımaktadır. Bu endişe nedeni ile sosyal ortamlarda bulunmamaya çalışır ve hayatını bu kaygı çerçevesinde şekillendirir. Yalnızlaşma ayrıca depresyon, kaygı bozuklukları ve bağımlılıklar gibi ruhsal hastalıkların gelişmesinde de risk faktörlerindendir. Özellikle ileri yaş dönemlerinde aile ortamlarından ve sosyal destek sisteminden kopuk yaşayan kişilerde depresyon gelişebilmektedir. Birçok ülkede yaşlı nüfusun yalnızlaşması nedeni ile bu grup için ayrı sosyal politikalar oluşturulmaya başlanmıştır. Bağımlılıklar da günümüzde teknolojinin ilerlemesi ile çeşitlenmiştir. Çok eskilerden itibaren bildiğimiz tütün, alkol ve yasadışı madde bağımlılıklarının yanında artık çevrimiçi kumar ve oyun bağımlılıkları da eklenmiştir. Yalnızlaşan dünyada zamanlarının büyük kısmını ekran karşısında geçiren insanlar sağlıklı ilişkilerden ve sohbetlerden alınan keyif yerine bağımlılık sarmalının içerisine doğru ilerleyebilmektedir.

Sağlıklı nesiller yetişmesi için bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelere paralel olarak sağlıklı ilişki kurabilme, problem çözme ve stresle baş etme becerilerinin de gelişmesi son derece mühimdir. Bu donanımlar ise ancak doğumdan itibaren yüz yüze kurulan insan ilişkileri ile mümkün olabilecektir. İnsanın bir ‘sosyal varlık’ olduğu gerçeği akılda tutularak teknolojik gelişmeler gözden geçirilmeli ve teknolojinin nimetlerinden yararlanırken insanlık için dezavantaj yaratabileceği noktalarının, hayatımıza mümkün olan en az zararı vermesi için önlemler alınmalıdır.