Pregabalin (Lyrica) Bağımlılığı ve Kötüye Kullanımı
Pregabalin (Ticari isimleri lyrica, gerica, geurica, neurica, prelica, regapen, symra, galara) sinirler arası etkileşimi sağlayan nörotransmitter diye adlandırdığımız sistem üzerinden etki eden ve daha çok nöropatik ağrı, fibromiyalji, anksiyete bozukluğunun tedavisi için kullanılan zaman zaman epilepsi (sara) hastalığında ek güçlendirici tedavi olarak kullanılabilen bir ilaçtır. Ağrı kesici (analjezik) ve kaygı giderici (anksiyolitik) etkiye sahiptir.
Ülkemize girdikten sonra daha çok nöropatik ağrıda ve fizik tedavi ve ortopedik rahatsızlıklarda meydana gelen ağrıların kontrolünde kullanılan ve klinisyenler tarafından reçete edilen pregabalinin önerilen dozlarının çok daha üstünde kullandığında öforiye (keyif verici etki) ve beyinde bilişsel işlevlerde uyuşukluğa yol açtığının fark edilmesi genelde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan grupta ilacın daha yüksek dozlarda ve amacı dışında kullanımının artmasına yol açmıştır.
Günlük önerilen doz aralığı 150-600 mg arası ilacın günde 10-20 adet devamlı kullanımı ve istenilen etkiyi etkiyi elde etmek için doz artırımı yapılması ilacın kötüye kullanımı ve bağımlılık riskini artırmıştır. Madde bağımlısı hastaları tedavi ederken pregabalinin kötüye kullanımının giderek yaygınlaşmasını gözlemlemiş ve 2019 yılında arkadaşlarımızla beraber bu konuda bir makale yayınlamıştık (1). Hastaların daha çok söylemi kullandıkları maddeyi bırakmada bu ilacın etkili olduğu ve kullandığı maddenin meydana getirdiği psikolojik ve fizyolojik belirtilerin bu ilacı yüksek dozda kullandıklarında azaldığı yönündeydi. Görünüşte iyi niyetli başlanılan bu uygulama ilacın amacı dışında kullanımını yaygınlaştırmış “kafa yapan ilaç” olarak ilacın gayrı resmi kanallardan pazarlanmasını artırmış ve madde bağımlısı olmayan bireyler tarafından da amacı dışında kullanımını artırmıştır. Bireylerin ilacı oldukça yüksek dozlarda kullanmayı sürdürmesi ve akabinde bırakmaya çalıştıkları zaman yaşadıkları epileptik (sara) nöbeti benzeri belirtiler, huzursuzluk, sinirlilik, uykusuzluk, keyifsizlik, zevk alamama, endişe hali, çarpıntı ve terleme gibi belirtiler yaşaması bireylerin hayatını oldukça olumsuz yönde etkilemektedir. İlacın yüksek dozda kullanımına devam edilmesi ileride kalp ritim bozukluğu, kontrol edilemeyen ciddi epileptik nöbetler ve solunum durması gibi hayatı tehlike meydana getiren rahatsızlıklara neden olabilmektedir.
Belirtilerin ciddiyeti göz önüne alındığında özellikle yüksek doz pregabalin kullanan hastalarımızın bir psikiyatri uzmanı eşliğinde ilacı bırakması önerilir. Kliniğimizde pregabalin içerikli ilaçların yaşattığı yoksunluk belirtilerini tedavi edecek ve hastanın yeniden başlama riskini azaltacak farmakolojik ve psikoterapotik tedaviler mevcuttur.
Ankara’da Psikiyatri alanında hizmet veren Şahiner Psikiyatri ve Psikoterapi Merkezinde pregabalin bağımlılığı ve kötüye kullanımı alanında tecrübeli Doç. Dr. İsmail Volkan Şahiner tarafından hem merkezimizde yüz yüze, hem de online platformlarda görüntülü görüşme ile medikal ve terapi hizmeti alabilirsiniz.
Pregabalin (Lyrica) Bağımlılığı ve Kötüye Kullanımı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Pregabalin bağımlılığı, Lyrica kötüye kullanımı, yüksek doz pregabalin zararları, pregabalin yoksunluk belirtileri ve tedavi süreci hakkında en çok merak edilen soruları sizin için derledik.
Pregabalin, sinirler arası iletimi etkileyen ve daha çok nöropatik ağrı, fibromiyalji, anksiyete bozukluğu ve bazı durumlarda epilepsi tedavisinde kullanılan bir ilaçtır.
Pregabalin en sık nöropatik ağrı, fibromiyalji ve anksiyete bozukluğunda kullanılır. Bazı hastalarda epilepsi tedavisinde ek destek amacıyla da reçete edilebilir.
Evet, pregabalin özellikle önerilen dozların çok üzerinde ve uzun süre kullanıldığında kötüye kullanım ve bağımlılık riski oluşturabilir.
Pregabalin içeren ilaçlar yüksek dozlarda öfori, uyuşukluk ve bilişsel yavaşlama gibi etkiler oluşturabildiği için bazı kişiler tarafından amacı dışında kullanılabilmektedir.
Pregabalin kötüye kullanımı bazen reçeteli ve iyi niyetli bir kullanımın zamanla doz artışıyla kontrol dışına çıkmasıyla, bazen de doğrudan keyif verici etki amacıyla başlamaktadır.
İstenen etki zamanla azalabildiği için bazı kişiler aynı etkiyi yeniden elde etmek amacıyla dozu artırma eğilimi gösterebilir. Bu durum bağımlılık riskini belirgin şekilde yükseltir.
Pregabalin için günlük önerilen doz aralığı genellikle 150 mg ile 600 mg arasındadır. Bu sınırların üzerindeki kullanım mutlaka hekim kontrolü gerektirir.
Çok yüksek doz pregabalin kullanımı bağımlılık, yoksunluk belirtileri, kalp ritim bozukluğu, ciddi nöbetler ve solunumla ilgili hayati riskleri artırabilir.
Ne yazık ki pregabalin bazı çevrelerde keyif verici etkileri nedeniyle kafa yapan ilaç olarak tanıtılabilmektedir. Bu yaklaşım ilacın amacı dışında kullanımını ve sağlık risklerini artırmaktadır.
Bazı kişiler kullandıkları başka maddeleri bırakırken ortaya çıkan sıkıntıları azaltmak amacıyla pregabalini yüksek dozda ve kontrolsüz şekilde kullanabilmektedir. Bu durum yeni bir bağımlılık riskine yol açabilir.
Pregabalin bırakıldıktan sonra huzursuzluk, sinirlilik, uykusuzluk, keyifsizlik, zevk alamama, endişe, çarpıntı, terleme ve nöbet benzeri belirtiler görülebilir.
Evet, özellikle yüksek doz ve uzun süreli pregabalin kullanımından sonra bırakma döneminde epileptik nöbet benzeri belirtiler ortaya çıkabilir. Bu nedenle bırakma süreci uzman gözetiminde yürütülmelidir.
Yüksek doz pregabalin kullanan kişilerde ilacın aniden bırakılması ciddi yoksunluk belirtilerine yol açabileceği için bırakma süreci mutlaka bir uzman tarafından planlanmalıdır.
Doz artırma ihtiyacı, ilacı bırakamama, bırakınca yoksunluk yaşama, günlük yaşamın olumsuz etkilenmesi ve ilacı amacı dışında kullanma pregabalin bağımlılığını düşündürebilir.
Uzun süre yüksek doz pregabalin kullanımı bağımlılık gelişimine, ağır yoksunluk belirtilerine ve ilerleyen dönemde kalp ritim bozukluğu, ciddi nöbetler ve solunum durması gibi hayati risklere neden olabilir.
Evet, pregabalin bağımlılığı uygun psikiyatrik değerlendirme, düzenli takip, farmakolojik destek ve psikoterapötik yaklaşımlarla tedavi edilebilir.
Pregabalin bırakma tedavisinde yoksunluk belirtilerini azaltmaya yönelik farmakolojik düzenlemeler, yeniden başlama riskini azaltmaya yardımcı psikoterapötik destek ve kişiye özel izlem planı uygulanabilir.
Psikiyatri uzmanı desteği, yoksunluk belirtilerinin güvenli şekilde yönetilmesi, eşlik eden ruhsal sorunların değerlendirilmesi ve yeniden kullanım riskinin azaltılması açısından büyük önem taşır.
Evet, uygun vakalarda pregabalin bağımlılığı ve kötüye kullanımı için online platformlarda görüntülü görüşme ile medikal değerlendirme ve terapi desteği alınabilir.
Şahiner Psikiyatri Merkezi, pregabalin bağımlılığı ve kötüye kullanımı yaşayan kişiler için uzman değerlendirmesi, yoksunluk belirtilerine yönelik tedavi planlaması, yeniden başlama riskini azaltmaya yardımcı medikal ve psikoterapötik destek sunar.
Pregabalin bağımlılığı belirtilerini ertelemeyin!
Siz ya da bir yakınınız pregabalin, Lyrica veya benzeri ilaçları önerilen dozların üzerinde kullanıyorsa, uzman değerlendirmesi almak tedavi süreci açısından önemlidir.
